روش نگارش مقالات علمی

با آنكه مقاله های علمی انواع مختلفی دارد اما اصول كلی تدوین این نوع مقالات بسیار شبیه به یكدیگر است .آنچه در ذیل می آید قالب و فرم كلی یك مقاله پژوهشی است كه برای ارائه به مجلات علمی ـ پژوهشی یا علمی ـ ترویجی یا همایشها و سمینارهای علمی باید از جانب پژوهشگران رعایت شود.
بخش های اساسی یك مقاله علمی به ترتیب عبارتند از :
عنوان ،اسامی نویسندگان ،چكیده، مقدمه،پیشینه تحقیق، روش تحقیق، نتایج، بحث و نتیجه گیری و منابع . كه در ذیل به توضیح مختصر هریك از آنها پرداخته شده است .

عنوان: عنوان مقاله باید متناسب با موضوع، اهداف و نتایج پژوهش باشد و بتواند موضوع پژوهش را به طور خلاصه برای خواننده ارائه كند.شامل كلمات یا عبارات اضافه نباشد و حتی المقدور از یك سطر بیشتر نباشد و تا حد امكان جامع و مانع باشد.

اسامی نویسندگان: اسامی نویسندگان معمولاً در زیر عنوان مقاله درج می شود .در كشور ما مرسوم است كه عنوان دانشگاهی با رتبه علمی نویسنده به صورت زیرنویس نوشته شود.

چكیده: عصاره مقاله پژوهشی است كه با خواندن آن اطلاعات اساسی در خصوص پژوهش به خواننده منتقل می شود .معمولاً بین 150 تا 400 كلمه است (از نیم تا یك صفحه). در چكیده ابتدا موضوع و یا هدف پژوهش در حداكثر دوسطر توضیح داده می شود.آنگاه روش پژوهش كه شامل جامعه، نمونه،روش اجرا، زمان و مكان اجرای پژوهش و ابزار جمع آوری داده ها است مجموعا در حداكثر سه تا چهار سطر توضیح داده می شود و آنگاه شرح تحلیل یا نتایج كلی پژوهش در دو تا سه سطر انجام می گیرد.

مقدمه : نكات اصلی و كلیدی كه باید در مقدمه یك مقاله پژوهشی مورد توجه قرار بگیرد عبارتند از موضوع یا مساله پژوهش ، پیشینه پژوهش وهدف از انجام پژوهش كه باید به صورت ساده و روشن ارائه شوند در واقع نویسنده باید در مقدمه به موارد ذیل به صورت شفاف بپردازد.
1- هدف از انجام پژوهش 2- تعریف دقیق اصطلاحات و مفاهیم بكار رفته در پژوهش 3- پیشنه پژوهش ( شامل مبانی نظری و تحقیقات انجام شده قبلی در زمینه پژوهش كه در آن نقاط قوت و یا احیاناً ضعف این پژوهشها تحلیل شود و چگونگی ارتباط آنها با تحقیق حاضر مشخص گردد و تفاوت تحقیق حاضر با آنها تبیین شود) 4- سوالات یا فرضیاتی كه تحقیق در پی پاسخ گویی به آنها است

روش : این قسمت از یك مقاله پژوهشی شامل توضیح در مورد نوع تحقیق (هم از جهت هدف در نظر گرفته شده برای پژوهش و هم از نظر روش انجام پژوهش)، جامعه و نمونه و روش نمونه گیری، ابزار تحقیق و روشن نمودن میزان روایی و پایایی ابزار و توضیح در خصوص چگونگی مراحل انجام پژوهش است.

نتایج تحقیق: در این بخش نویسنده باید موارد ذیل را به صورت دقیق و خلاصه تبیین كند
1- یافته های حاصل از پژوهش 2- بیان یافته ها به شیوه ای دقیق و روشن 3- تحلیل این نكته كه آیا نتایج بدست آمده پاسخگوی سوالات یا فرضیات تحقیق هست یا خیر 4- مشخص نمودن یافته های مهم حاصل از این پژوهش

بحث و نتیجه گیری: در تدوین این بخش از مقاله باید به مباحث زیر به صورت دقیق و خلاصه پرداخته شود.
1- ذكر اهداف انجام پژوهش 2- تبیین میزان ارتباط یافته های حاصل از پژوهش با اهداف در نظر گرفته شده از انجام پژوهش 3- تعمیم پذیری یافته های پژوهش 4- مقایسه یافته های پژوهش با پژوهش های قبلی وذكر دلایل احتمالی برای توافق یا عدم توافق بین نتایج 5- محدودیت های پژوهش 6 – پیشنهاد برای پژوهشهای آینده در این خصوص و بالاخره 6 – نتیجه نهایی كه از پژوهش حاصل شده است.

منابع : در هر پژوهشی به منظور تبیین موضوع پژوهش در هریك از قسمتهای پژوهش از جمله در مقدمه ، پیشینه نظری ، نوع پژوهش و ابزار پژوهش و روایی و پایایی ابزار ، نظرات و یافته های پژوهشی سایر پژوهشگران نیز به عنوان شاهد بر مدعا آورده می شود .كه در این حالت می بایست نام خانوادگی نویسنده یا نویسندگان و تاریخ انتشار اثر اعم از كتاب ،مقاله و یا پایان نامه در پرانتز و بلافاصله بعد از مطلب استفاده شده آورده شود .در واقع یكی از ملاك های ارزشیابی یك مقاله علمی چگونگی استفاده از منابع دسته اول و بروز است .هر چه غنای علمی منابع استفاده شده در مقاله بیشتر و بهتر باشد مقاله از استحكام علمی بیشتری برخوردار است . هنگامی كه نام نویسنده و تاریخ انتشار اثری در پرانتز ذكر می شود باید در بخش پایانی مقاله ، فهرست منابع به ترتیب حروف الفبا ارائه شود در صورتی كه از یك نویسنده چندین اثر در یك مقاله مورد استفاده قرار بگیرد برای شناسایی منبع باید از شماره های 1و2و... یا حروف الفبا الف،ب،... استفاده شود . نحوه نگارش منبع در مقالات معمولاًً مشابه است در ذیل چگونگی این نگارش برای مقالات، كتابها، كتابهای ترجمه شده ،پایان نامه هاو مقالات ارائه شده در كنفرانسها آورده شده است .

نحوه نگارش مقاله ها در فهرست منابع
نام خانوادگی،نام و یا حرف اول نام (سال انتشار مقاله)، عنوان مقاله، نام مجله ،شماره مجله، صفحه شروع و پایان مقاله
طباطبایی، فرزانه (1385)، آسیب شناسی تربیت دینی دانش آموزان مدارس شهر تهران، دانشور رفتار21، صص54-43
اگر مقاله بیش از یك نویسنده داشته باشد.
رهنما، اكبر وطباطبایی، فرزانه و علیین ،حمید(1385) ، آسیب شناسی تربیت دینی دانش آموزان مدارس شهر تهران، دانشور رفتار21، صص54-43
نحوه نگارش منبع كتاب :
نام خانوادگی ،نام یا حرف اول نام (سال انتشار كتاب )، عنوان كتاب ، نام شهر محل انتشار ، نام موسسه انتشاراتی
دلاور،علی (1382)، روش تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی (ویرایش سوم)، تهران ، نشر ویرایش
اگر كتاب بیش از یك نویسنده داشته باشد به ترتیبی كه در مورد مقاله نیز گفته شد عمل می شود
نحوه نگارش منبع كتاب ترجمه شده در فهرست منابع
نام خانوادگی (مولف)، نام یا حرف اول نام ،(سال چاپ كتاب به زبان فارسی)، نام كتاب ، نام مترجم ،نام انتشاراتی، نام شهر
شیولسون، ریچارد(1371)، استدلال آماری در علوم رفتاری، ترجمه علیرضا كیامنش ،جلد دوم ،چاپ دوم، انتشارات جهاد دانشگاهی، تهران
نحوه نگارش منبع پایان نامه در فهرست منابع
نام خانوادگی،نام،(سال دفاع از پایان نامه)، عنوان پایان نامه، مقطع دفاع ، نام دانشگاه ،نام شهر
علیین ،حمید (1385)، تربیت سیاسی از دیدگاه امام علی علیه السلام ، پایان نامه كارشناسی ارشد ، دانشگاه شاهد، تهران.
نحوه نگارش منبع مقالات ارائه شده در كنفرانسها یا كنگره ها
نام خانوادگی ، نام (سال برگزاری كنفرانس ) موضوع مقاله در اولین یا چندمین كنفرانس ، شهر و كشور محل برگزرای كنفرانس
طباطبایی،فرزانه (1385) ، تربیت از دیدگاه امام سجاد علیه السلام با تاكید بر ادعیه صحیفه سجادیه ،دومین جشنواره صحیفه سجادیه دانشگاهیان كشور ، تهران ، ایران.
نحوه نگارش منبع گرفته شده از شبكه اینترنت
نام خانوادگی نویسنده ، نام ،موضوع مقاله ، تاریخ گرفتن از شبكه ، آدرس سایت.


منابع قابل استناد
منابعی كه در تنظیم یك مقاله پژوهشی می توان به آنها استناد و از آنها استفاده نمود به ترتیب اولویت به شرح ذیل هستند.
1- كتابهای منتشر شده در زمینه پژوهش مورد نظر : هرچه كتابها بروزتر و از منابع دانشگاهی و تحقیقاتی شناخته شده تر باشد و از وزن علمی بالاتری برخوردار باشد در پژوهش با اطمینان بیشتری می توان از آنها استفاده نمود .
2- مقالات علمی منتشر شده در مجلات علمی ـ پژوهشی و علمی ـ ترویجی
3- پایان نامه ها ی دكتری و كارشناسی ارشد دانشجویان دانشگاه ها
4- مقالات منتشر شده در همایشها و كنفرانسهای علمی معتبر
5- سایت های علمی شبكه اینترنت
لازم به ذكر است كه معمولا" مطالب منتشر شده در روزنامه ها و نشریات غیر علمی و غیر تخصصی قابل استناد و یا استفاده در یك پژوهش علمی و یا تنظیم یك مقاله پژوهشی نیستند.



شرایط مقاله های ارسالی به دبیر خانه كنفرانس

ازنویسندگان محترم تقاضا می شود به نكات زیر در ارسال مقاله ها به طور جدی دقت فرمایند :

1- مقاله باید پژوهشی باشد یعنی حاصل پژوهش میدانی یا مطالعه كتابخانه ای محقق یا محققین باشد.

2- مقاله قبلاً در نشریه یا كنفرانسهای دیگر چاپ یا ارائه نشده باشد.


3- زبان مقاله فارسی و مقاله باید مشتمل بر چكیده (150 تا 400 كلمه فارسی و انگلیسی)، واژه های كلیدی، مقدمه ، روش ، نتایج ، بحث و نتیجه گیری ،پیشنهادات و فهرست منابع و مآخذ باشد.

4- در صفحه اول فقط عنوان ،نام ونام خانوادگی نویسنده یا نویسندگان ،نشانی محل كار و شماره تلفن و همچنیین پست الكترونیكی نویسنده اول مقاله یا رابط ذكر شود.


5- ساختار و مشخصات مقالات باید به صورت زیر باشد :


(عنوان مقاله به صورت تك‌فاصله با قلم B zar pt. 18 پررنگ)

نام و نام خانوادگي نويسنده اول1 ، نويسنده دوم2،… )عناوین علمی یا شغلی به صورت زیرنویس آورده شود)
.(قلم Bzar pt. 12 پررنگ)
محل كار و نشاني كوتاه نويسنده اول در يك سطر يا دو سطر (قلمBzar pt. 10 ايتاليك)
نشاني پست الكترونيك نويسنده اول (Italic pt. Arial 10)

چكيده (Bzar pt. 14 پررنگ)
در متن چكيده از ذكر مقدمات و كليات خودداري شود و مستقيماً به مسئله مورد مطالعه و اهداف مقاله، اساس و روش كار، و ميزان موفقيت اين مطالعه با استناد به نتايج كار به طور مختصر اشاره شود. طول چكيده در مقاله كامل كمتر از 200 كلمه و بيشتر از 400كلمه نباشد. چكيده بايد به تنهايي كامل و فقط داراي يك پاراگراف باشد. از اشاره به مراجع در چكيده خودداري شود. (چكيده مقاله با قلم Bzar اندازه pt. 12 با فاصله خطوط pt. 13 يا 8/0، فاصله 5/3 سانتيمتر از سمت چپ كاغذ، با كناره‌هاي رديف شده نوشته شود.)
واژه‌هاي كليدي: حداقل 3 و حداكثر 5 واژه كه با خط تيره (-) از هم جدا شده و در يك خط باشند. (قلم Bzar pt.12)
(صفحات بعد)
ـ مقدمه (Bzar pt. 14 پررنگ)
براي تايپ مقاله به زبان فارسي، از نرم‌افزار مايكروسافت ورد نسخة 2003 در محيط ويندوز XP با امكانات فارسي استفاده كنيد (فرمت فايل doc باشد و نه docx). متن اصلي مقاله به صورت تك ‌ستوني با قلم (فونت) Bzar و اندازه pt. 14 تك فاصله (single space) تهيه شود. عنوان همه بخش‌ها با قلم Bzar و اندازه pt. 14 پررنگ و عنوان زيربخش‌ها با قلم Bzar و اندازه 14 پررنگ تايپ شود. فاصله از لبه كاغذ از سمت چپ2 واز سمت راست 2.5 بالا و پايين 3 سانتيمتر

حداكثر طول مقاله
با توجه به محدوديت در چاپ مقالات، حداكثر طول هر مقالة كامل شامل شكل‌ها و جدول‌ها كه منطبق با اين دستورالعمل تهيه مي‌شود، نبايد از 20 صفحة A4 بيشتر باشد. فاصله سطرها 1.5 باشد.


ـ واژه‌هاي خارجي در متن فارسي
براي واژه‌ها و نام‌هاي خارجي، حتي‌الامكان از معادل‌هاي فارسي مصطلح و مصوب استفاده نمائيد. در مورد نام‌هاي خارجي دشوار يا معادل‌هاي غيرمصطلح فارسي، فقط در اولين ارجاع و بلافاصله پس از ذكر اين گونه واژه‌ها، معادل لاتين آن را در پرانتزي بعد از آن واژه و با قلم آريال (Arial) كه به اندازه 2 شماره از اندازه قلم فارسي به كار رفته در همان متن كوچك‌تر شده است قيد نمائيد.

پارورقي‌ها
در صورت نياز به درج پاورقي، همة موارد فارسي و به صورت راست‌چين با قلم Bzar و اندازة pt. 12 و پاورقي‌هاي لاتين به صورت چپ‌چين با قلم آريال اندازة pt. 9 نوشته شوند.
جدول‌ها
هر جدول بايد داراي شماره و عنوان (توضيح) باشد، كه به صورت وسط‌چين در بالاي جدول با قلم Bzar پررنگ و اندازة pt. 10 تايپ و به ترتيب از 1 شماره‌گذاري مي‌شود. بهتر است جدول‌ها در داخل متن و پس از جايي كه به آنها ارجاع مي‌شود، درج گردند.


شكل‌ها و نمودارها
هر شكل و نمودار بايد داراي شماره و عنوان (توضيح) باشد كه به صورت وسط‌چين در زير آن با قلم Bzar پررنگ و اندازة pt. 10 تايپ و به ترتيب از 1 شماره‌گذاري مي‌شود. نمودارها و شكل‌ها مي‌توانند به صورت رنگي و يا سياه و سفيد باشند ولي به گونه‌اي كه در صورت چاپ سياه و سفيد رنگ‌ها و جزييات آنها قابل تشخيص باشد. شكل‌ها در داخل متن و در جايي كه به آنها ارجاع مي‌شود، درج گردند.
نتيجه‌گيري
وجود بخش جمع‌بندي و نتيجه‌گيري پس از متن اصلي مقاله الزامي است. در اين بخش، خلاصه اي از يافته ها و نتايج عمده همراه با پيشنهادهاي احتمالي ارائه مي شود.
تشكر و قدرداني
در صورت نياز، اين قسمت قبل از مراجع قرار مي‌گيرد و به عنوان اين بخش شماره‌اي تعلق نمي‌گيرد.

مراجع ( منابع و مآخذ )
مراجع در انتهاي مقاله به همان ترتيبي كه در متن به آنها ارجاع مي‌شود، مي‌آيند (هر مرجع بايستي حداقل يك‌بار در متن مقاله مورد استفاده قرار گيرد و يا به آن اشاره گردد). مشخصات هر مرجع به صورت كامل و در قالب استاندارد ذكر شوند.

در بالای همه صفحات مقاله نوشتار زیر آورده شود :

سومین كنفرانس ملی خلاقیت شناسی ، تریز ( TRIZ ) و مهندسی و مدیریت نوآوری ایران 6-5 آبان 1389
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
فایل مربوطه